Çekmeköy Veteriner Kliniği olarak, yeni bir yavru sahiplenen hemen herkesin ilk sorusunun aşılar olduğunu görüyoruz. Bu rehberde, kedi ve köpeklerde aşı takviminin nasıl ilerlediğini, hangi aşının ne zaman yapıldığını ve parazit korumasının neden aşı kadar önemli olduğunu sade bir dille anlattık.
Aşılar neden bu kadar önemli?
Aşılar, ciddi ve çoğu zaman ölümcül olabilen hastalıklara karşı bağışıklık kazandırır. Parvovirüs, gençlik hastalığı (distemper), kedi panlökopenisi ve kuduz gibi hastalıklar aşıyla önlenebilir. Tedavisi hem zor hem pahalı olan bu hastalıkları baştan engellemek, koruyucu hekimliğin temelidir.
Yavru köpeklerde aşı takvimi
Yavru köpekler anne sütüyle geçici bir bağışıklık alır, ama bu koruma haftalar içinde azalır. Bu yüzden aşılar tek dozla değil, tekrarlarla yapılır. Genel çerçeve şöyledir:
- 6-8. hafta: İlk karma aşı
- 11-12. hafta: Karma aşı tekrarı
- 12. haftadan sonra: Kuduz aşısı
- 15-16. hafta: Son karma tekrar (protokole göre)
Kesin tarihler yavrunun sağlık durumuna ve kullanılan aşıya göre hekim tarafından belirlenir.
Yavru kedilerde aşı takvimi
Kedilerde de mantık benzerdir:
- 8-9. hafta: İlk karma aşı (kedi nezlesi ve panlökopeni)
- 12. hafta: Karma aşı tekrarı
- 12. haftadan sonra: Kuduz aşısı
Eve hiç çıkmayan kedilerde bile çekirdek aşılar önerilir; çünkü bazı virüsler dışarıdan ayakkabı, kıyafet ya da eşyalarla ev içine taşınabilir.
Yetişkinlerde aşı tazeleme
Bağışıklık zamanla zayıflar. Bu yüzden yetişkin kedi ve köpeklerde aşılar genellikle yıllık olarak tazelenir. Kuduz aşısı ise hem yasal bir gerekliliktir hem de halk sağlığı açısından zorunlu tutulur. Aşı geçmişi bilinmeyen sokaktan sahiplenilmiş yetişkinlerde ise hekim, sıfırdan bir program oluşturur.
Aşı öncesi ve sonrası nelere dikkat etmeli?
Aşının etkili olması için hayvanın genel sağlığının iyi olması gerekir. Ateşli, ishalli ya da halsiz bir hayvana aşı ertelenir. İç ve dış parazit kontrolünün yapılmış olması da bağışıklık yanıtını destekler.
Aşıdan sonra bir-iki gün hafif yorgunluk normaldir. Nadiren görülen yüz şişmesi, kusma ya da aşırı halsizlik gibi alerjik tepkilerde ise hemen kliniğe başvurun.
Parazit koruması: aşı kadar önemli
Aşı, virüslere karşı korur ama parazitlere karşı korumaz. Özellikle Çekmeköy gibi yeşil alanların, ormanlık bölgelerin (Polonezköy, Ömerli çevresi) yakın olduğu yerlerde kene ve pire riski daha yüksektir. Şunları ihmal etmeyin:
- Dış parazit: Kene ve pireye karşı düzenli koruma, özellikle bahar-yaz aylarında
- İç parazit: Solucanlara karşı periyodik ilaçlama; bazı iç parazitler insanlara da geçebilir
Doğaya yakın yaşayan ve dışarı çıkan hayvanlarda parazit riski daha yüksek olduğu için, koruma programını hekiminizle birlikte planlamanız faydalıdır.
Aşı kartını saklayın
Her aşı sonrası size verilen aşı kartını saklayın. Bu kart hem takvimi takip etmenizi sağlar hem de pansiyon, seyahat ya da klinik değişikliği gibi durumlarda gereklidir. Kaybederseniz, kliniğinizden kayıt kopyası isteyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yavru köpeğe ilk aşı kaç aylıkken yapılır?
İlk karma aşı genellikle 6-8 haftalıkken yapılır ve birkaç hafta arayla tekrarlanır. Kesin tarih yavrunun sağlığına göre hekim tarafından belirlenir.
Eve hiç çıkmayan kediye aşı gerekir mi?
Evet. Bazı virüsler dışarıdan eşyalarla taşınabildiği için, dışarı çıkmayan kedilerde de çekirdek aşılar önerilir.
Kuduz aşısı zorunlu mu?
Evet. Kuduz aşısı hem yasal bir gerekliliktir hem de halk sağlığı açısından zorunlu tutulur.
Aşı takvimini kaçırırsam ne olur?
Aşı programı aksarsa bağışıklık istenen düzeye ulaşmayabilir. Bu durumda hekiminiz programı yeniden düzenler; en kısa sürede kliniğe danışın.
Aşıyla birlikte parazit ilacı da yapılır mı?
Genellikle aşı öncesinde iç ve dış parazit kontrolü önerilir. Hekiminiz aşı ve parazit programını birlikte planlar.
